Podział zachorowań i tryb uzyskania pomocy medycznej
1. Nagłe zagrożenie życia – wezwanie karetki (112 / 999)
Charakterystyka: stan zagrażający życiu, wymaga natychmiastowej interwencji i transportu do SOR.
Przykłady:
- Zatrzymanie krążenia lub oddechu
- Zawał serca z silnym bólem w klatce piersiowej, dusznością, potami
- Udar mózgu z nagłym osłabieniem, zaburzeniem mowy, utratą przytomności
- Ciężkie urazy wielonarządowe, wypadki komunikacyjne
- Silne krwotoki, głębokie rany, amputacje
- Oparzenia III stopnia
- Anafilaksja (ciężka reakcja alergiczna)
- Nagłe i ciężkie zaburzenia przytomności
- Napady padaczkowe niekontrolowane
Cel: natychmiastowa pomoc medyczna i transport do szpitala.
2. Stan poważny, wymaga hospitalizacji – samodzielny dojazd do SOR
Charakterystyka: stan poważny, nie zagraża bezpośrednio życiu, wymaga diagnostyki i leczenia w szpitalu.
Przykłady:
- Złamania, skręcenia, stłuczenia kończyn
- Oparzenia I–II stopnia
- Urazy głowy bez utraty przytomności, z bólem lub zawrotami
- Silny ból brzucha po posiłku z wymiotami, odwodnieniem lub osłabieniem
- Gorączka powyżej 38,5°C z osłabieniem, dreszczami lub odwodnieniem
- Nasilone objawy infekcji dróg oddechowych z dusznością umiarkowaną
- Rany wymagające zszycia lub opatrzenia, ale bez krwotoku zagrażającego życiu
- Objawy odwodnienia u dzieci lub osób starszych
Cel: szybka diagnostyka i leczenie w SOR, badania laboratoryjne i obrazowe.
3. Pilne dolegliwości wymagające oceny poza godzinami pracy POZ – Nocna i Świąteczna Opieka Zdrowotna (N/Ś O.Z.)
Charakterystyka: stan stabilny, pilny, wymaga oceny lekarskiej w trybie poza POZ.
Przykłady:
- Gorączka 38–38,5°C bez silnego osłabienia
- Nudności, wymioty, biegunka bez odwodnienia
- Lekkie urazy: stłuczenia, skaleczenia, drobne zwichnięcia
- Bóle głowy, bóle brzucha bez objawów alarmowych
- Przedłużające się reakcje alergiczne bez objawów wstrząsu
- Łagodne infekcje górnych dróg oddechowych, zapalenie ucha
Cel: szybka konsultacja lekarska w godzinach nocnych lub świątecznych.
4. Stany stabilne, leczenie planowe – kontakt z lekarzem POZ
Charakterystyka: dolegliwości niepilne, możliwe do zdiagnozowania i leczenia w przychodni w standardowych godzinach.
Przykłady:
- Rutynowe kontrole przewlekłych chorób (cukrzyca, nadciśnienie, astma)
- Przewlekłe dolegliwości bólowe lub łagodne infekcje (katar, kaszel, ból gardła)
- Wystawienie recept, skierowania, badania kontrolne
- Niewielkie rany lub stłuczenia, które się goją
Cel: leczenie ambulatoryjne w POZ, planowe wizyty kontrolne.
5. Tabela podsumowująca
| Stopień zagrożenia | Tryb pomocy | Przykłady |
|---|---|---|
| Bezpośrednie zagrożenie życia | Karetka pogotowia 112 / 999 | Zawał, udar, zatrzymanie krążenia, ciężki wypadek, silny krwotok, anafilaksja |
| Stan poważny, wymaga hospitalizacji | Samodzielny dojazd do SOR | Złamania, oparzenia I–II st., urazy głowy, silny ból brzucha po posiłku z osłabieniem, odwodnienie, gorączka >38,5°C z osłabieniem |
| Pilne dolegliwości nocą / święta | Nocna i Świąteczna Opieka Zdrowotna | Gorączka 38–38,5°C, nudności, wymioty, biegunka, lekkie urazy, bóle głowy/brzucha bez zagrożenia życia |
| Stany stabilne, leczenie planowe | Lekarz POZ | Przewlekłe choroby, łagodne infekcje, recepty, rutynowe kontrole, niewielkie rany |